مشکلات اجتماعی از قبیل تکدی گری، دست فروشی، اراذل و اوباش و ... با این تفاوت که در جامعه اسلامی ما علاوه بر این موضوعات، مسائل دیگری مثل وجود ماهواره در محل مسکونی، عدم رعایت پوشش و حجاب نیز هنجار شکنی محسوب می شود. زیاد و کمش فرق نمی کند. همه جوامع به طرق مختلف با آن دست به گریبان هستند.

به گزارش سرویس اجتماعی آفتاب ری؛ مشکلات اجتماعی از قبیل تکدی گری، دست فروشی، اراذل و اوباش و ... با این تفاوت که در جامعه اسلامی ما علاوه بر این موضوعات، مسائل دیگری مثل وجود ماهواره در محل مسکونی، عدم رعایت پوشش و حجاب نیز هنجار شکنی محسوب می شود. زیاد و کمش فرق نمی کند. همه جوامع به طرق مختلف با آن دست به گریبان هستند. طرح های اجتماعی نیمه کاره به طور طبیعی این قبیل هنجارهای اجتماعی از سوی سازمان های مربوطه که در رأس آنها نیروی انتظامی قرار دارد مورد بررسی قرار می گیرد و در جهت کاهش آن اقدامات مختلفی به انجام می رسد. این شرایط در دولت های مختلف با رویکردهای متفاوتی پیگیری می شد. به ویژه در دولت دهم شاهد عملکرد قوی نیروی انتظامی در مواجه با طرح مبارزه با اراذل و اوباش، جمع آوری ماهواره و طرح گشت ارشاد بودیم، اما چندی است که مبارزه با این هنجارهای اجتماعی با روند کندی دنبال می شود که در این گزارش به بررسی این مسئله پرداختیم. طرح های اجتماعی نیمه کاره

 خواب زمستانی طرح مبارزه با اراذل و اوباش در اوج گرما

شاید تا قبل از سال ۸۶ کسی جرات نداشت به بسیاری از اراذل و اوباش تهران نگاه کند. افرادی که با بد مستی، عربده کشی، ایجاد نزاع و آزار و اذیت نوامیس مردم باعث ایجاد ناامنی در سطح شهر بودند. هیچ کس جرأت مقابله با این افراد را نداشت و در صورتی که به اقدامات مجرمانه این افراد اعتراضی می‌شد شکستن درب و پنجره خانه کمترین تاوان بود. همزمان با حضور سرتیپ احمدرضا رادان به عنوان رئیس پلیس تهران در سال ۸۶ طرح برخورد با عربده کشان به اجرا درآمد. طرحی که با اجرایش قدرت و هیبت پوشالی بسیاری از عربده کشان در مقابل چشمان مردم شکست.

سعید خرچنگ، حمید زاغی، رضا غول، رامین گوش بر و هزاران اسم و لقب دیگر که 2 سال پیش در رسانه‌ها منتشر شد اراذل و اوباش سطح یک و نوچه‌های آن‌ها بودند که توسط پلیس پایتخت دستگیر شدند. افرادی که هریک به تنهایی کلکسیونی از جرایم را در کارنامه خود دارد و به عنوان شرور باعث ایجاد ناامنی در محلات و مناطق مختلف تهران شده‌اند. اراذل و اوباش دستگیر شده اگرچه برای خود ابهتی داشتند اما دستگیری و انتقال به زندان پس از گذراندن دوران محکومیت به عنوان فردی عادی وارد اجتماع شده و دیگر خبری از شرارت و ایجاد مزاحمت نبود.

مبارزه با اراذل و اوباش

اگرچه با گذشت زمان بسیاری از نوچه‌های این افراد اقدام به شرارت و ایجاد مزاحمت کردند. پس از آن طرح امنیت محله محور آغاز شد و مهم‌ترین برنامه پلیس برخورد با برهم زنندگان نظم و امنیت شد. این بار هر هفته و با شناسایی مناطق مختلف طرح به اجرا در آمد طرحی که گویی خیال تمامی نداشت و هر روز با اراذل و اوباش بسیاری برخورد می‌شد.

رئیس پلیس تهران با اعلام اینکه طرح برخورد با اراذل واوباش و مزاحمان نوامیس همچنان ادامه دارد گفته است: پلیس نمی‌گذارد عده‌ای از باقیمانده‌های اراذل و اوباش و نوچه‌های آن‌ها باعث ایجاد ناامنی شده و با آن‌ها برخورد قاطع می‌کنیم. این افراد باید بدانند تا زمانیکه دست از شرارت بر ندارند در آسایش نخواهند بود و پلیس با آن‌ها برخورد می‌کند.

مبارزه با اراذل و اوباش

شناسایی و شناسنامه دار کردن اراذل و اوباش یکی از مهمترین مواردی که در سال های گذشته به ویژه سال ۹۰ از سوی ماموران پلیس دنبال شد. اما انگار انجام این قبیل طرح ها در بدو تولد به لقاء پیوست. انگار آن طرح نیروی انتظامی که از یک سو رسانه ملی مرتب برنامه های مستندی از نحوه دستگیری اراذل و اوباش به نمایش در می آورد و از سوی دیگر در سطح شهر و در برخی محله ها شاهد عربده کشانی بودیم که با دست های بسته و آفتابه به گردن در معرض انظار قرار گرفته اند به خواب زمستانی فرو رفته است. همان موقع با وجود تمام این اقدامات باز هم اراذل تمام نمی شدند و مثل قارچ سر از خاک بیرون می آوردند دیگر چه برسد به حالا که از اجرای طرح خبری نیست و در تعطیلات به سر می برد.

برنامه جدیدی برای جمع آوری ماهواره نداریم

سال ۱۳۷۳بود که طرح ممنوعیت ماهواره در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. از آن زمان برنامه های متعدد پلیس برای جمع آوری دیش های ماهواره ای اجرا شد، پلیس تهران عملیاتی را برای جمع آوری تجهیزات دریافت شبکه های تلویزیونی ماهواره ای در تهران شروع کرد و افرادی که یک بار ماهواره آنها جمع آوری شده و دوباره دیش ماهواره نصب کرده بودند، به دادگاه معرفی کرد. با گذشت يک ماه از آغاز طرح جمع آوري ديش هاي ماهواره در سطح کشور که با ورود ماموران نيروي انتظامي به بام خانه ها و جمع آوري ديش ها صورت مي گرفت، اين طرح با ورود ماموران يگان ويژه نيروي انتظامي به منازل شهروندان تهراني براي جمع آوري ديش هاي روي تراس و بالکن ها وارد مرحله دوم خود شد.

تا اینکه با آغاز دولت هفتم این شرایط به حالت تعویق درآمد و دوباره در دولت نهم روند کند و در دولت دهم روند تندی را به خود گرفت. این اقدام با برخوردهای شدید از سوی اصلاح طلبان و علامت های تأیید از سوی اصول گران مواجه شد. حرف و حدیث های بسیاری حول محور بودن یا نبودن ماهواره صورت گرفت تا اینکه دولت یازدهم فعالیت خود را آغاز کرد و این مسئله کاملاً به حالت تعویق درآمد.

جمع آوری ماهواره ها

این اتفاق در حالی است که اسماعیل احمدی مقدم، اذعان کرده بود: «برنامه جدیدی برای جمع آوری ماهواره نداریم و همان برنامه های قبلی را دنبال می کنیم». حسن روحانی، رئیس جمهور هم در سفر نیویورک، در انجمن آسیا و اندیشکده شورای روابط خارجی نیویورک  در پاسخ به این پرسش که آیا در ایران ماهواره ممنوع است؟ جواب داده بود:« در ایران همه به راحتی به شبکه های ماهواره دسترسی دارند حتی روی پشت بام های هر روستایی آنتن ماهواره می بینید.»

حسن روحانی در مناظرات انتخاباتی ریاست جمهوری با استناد به تحقیقات صورت گرفته کارشناسان تاکید کرد که جمع‌آوری دیش‌های ماهواره هیچ نتیجه‌ای نداشته است و «بنابراین ورود به حریم خصوصی ممنوع است.» وی در جای دیگری گفت: «مساله مهم‌تر مساله حریم خصوصی است. حریم خصوصی بسیار مهم است. من تعجب می‌کنم، نیروی انتظامی شنیدم در یک رسانه‌ای گفته بود که با راپل می‌توانیم روی پشت بام برویم، چون خصوصی نیست و مجموعه ۱۰ آپارتمان است. من واقعا دچار حیرت شدم، زیرا اگر پشت بام فضای مشاع است، برای صاحبان آپارتمان است نه بین آنها.»

احمد جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم  در تاریخ ۲۶ آذرماه سال گذشته با اشاره به اینکه ۷۱ درصد مردم تهران بیننده شبکه های ماهواره ای هستند، گفت: «محدودیت هایی که تاکنون برای جلوگیری از استفاده شهروندان از تکنولوژی‌های ارتباطی و رسانه ای جدید وضع شده، نتایج مورد نظر حکومت را به بار نیاورده است.» وی در این راستا به ممنوعیت استفاده از ویدئو در سال های گذشته اشاره کرد.

جمع آوری ماهواره ها گویا موضوع پرتنش میان دولت و فرماندهی انتظامی است. اختلافی که در زمان ریاست احمدی نژاد نیز وجود داشت. چنانچه اسماعیل احمدی مقدم، فرماندهی انتظامی در گفت و گویی که با برنامه تلویزیونی شناسنامه داشت به این اختلاف ها اشاره کرد و گفت: «ما در زمان آقای دکتر احمدی‌نژاد در دو موضوع پوشش و ماهواره چالش‌هایی داشتیم هر چند که خودمان به دنبال ساختن این چالش‌ها نبودیم.در دیدار با دکتر روحانی گفتم خوب نیست از نظام درباره یک موضوع چند حرف به زبان بیاید. این باعث می‌شود حتی مجرمان نسبت به نظام و اعمالشان جری شوند.»

جمع آوری ماهواره ها

به موجب  قانون ممنوعیت استفاده از تجهیزات ماهواره ای مصوب ۱۳۷۳ در مجلس شورای اسلامی ورود، توزیع و استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره جز در مواردی که قانون تعیین کرده است ممنوع است و وزارت کشور موظف است با استفاده از نیروهای انتظامی و یا نیروی مقاومت بسیج در اسرع وقت نسبت به جمع‌آوری تجهیزات دریافت ‌از ماهواره اقدام کند.

مردم همچنان درباره موضوع ماهواره سردرگم هستند. آنان نمی دانند که صحبت های رئیس جمهور و وزیر ارشاد را باور کنند یا صحبت و اقدامات صورت گرفته توسط نیروی انتظامی و ماموران امنیت اخلاقی را؟ البته برخی کارشناسان می گویند این اقدام های صورت گرفته برای ایجاد تقابل میان حسن روحانی با پایگاه اجتماعی است که در انتخابات ریاست جمهوری به وی رای داده است. برای تعین صحت وسقم این تحلیل باید منتظر واکنش دولت و وزارت کشور ماند.

حجاب مسأله نیست تاکید ما باید بر عفت باشد

معمولاً فصل گرما که از راه می رسد مسئله ای با عنوان حجاب و نوع پوشش با حاشیه هایی مواجه می شود. در جامعه اسلامی ما تعریف مشخص و روشنی از حجاب بعمل آمده است که مقابله با این تعریف ناهنجاری تلقی می شود، اما متأسفانه امروزه در برنامه‌های ماهواره‌ای و فضاهای مجازی شاهد القای بدحجابی و برنامه‌هایی هستیم که مطابق با عقاید و فرهنگ و رسوم خود کشورهای غرب و شرق نیست بلکه تنها هدف آنان تخریب افکار و اذهان جوامع اسلامی است. تا جایی که امروزه بدحجابی به عنوان یک هنجار اجتماعی مورد قبول و حجاب به مفهوم دینی آن متعارض است؛ حجاب کامل که یک اصل و واجب دینی است، ناهنجاری شناخته شده و در مواردی موجب تعرض و تمسخر می‌شود. برای مواجه با این شرایط در دولت گذشته، طرح گشت ارشاد به روی کار آمد تا با بدحجابان و تخریب کنندگان هنجارها و قواعد جامعه اسلامی مقابله شود.

هرچند که اجرای این طرح با صحبت های بسیاری از سوی موافقان و مخالفان همراه بود اما به واقع شاهد تأثیرات مثبت آن در جامعه بودیم، اما این طرح از همان ابتدای دولت فعلی با اما و اگرهایی همراه شد، به ویژه زمانی که حسن روحانی، رییس جمهور منتخب مردم ایران گفت و گویی فرهنگی با مجله چلچراغ داشت و در آن گفتگو در مورد حجاب و اجرای طرح گشت ارشاد گفت: من قطعا با این برخوردها مخالفم. این‌ها حاصل همان قرائت و برداشت خاص از اسلام و قانون اساسی است. برای این‌که نگاهم به مسئله روشن شود، دیدگاهم را به مسئله حجاب و عفاف برای شما تشریح می‌کنم.

خیلی از این برخوردها ناشی از دیدگاهی است که چنین شادی و نشاط‌هایی را گام‌های اولیه به سوی تضعیف عفت عمومی می‌بیند و بنابراین تشریح دیدگاه من مناسب است.به نظرم، عفیف بودن چیزی فراتر از حجاب داشتن است. به نظر من اگر زنی یا مردی حجاب رسمی مد نظر ما را رعایت نکند، عفیف بودنش زیر سؤال نمی‌رود. قبل از انقلاب زنان زیادی در جامعه ما حجاب نداشتند، ولی آیا انسان‌های عفیفی نبودند؟ من هشدار می‌دهم که حجاب را عین عفاف ندانیم. به نظر من زنان زیادی از جامعه ما حجاب مطلوب قانون را ندارند، ولی عفیف هستند. عفت شاخص‌های زیادی دارد. کما این‌که می‌توان کسانی را هم یافت که ظاهر مطابق قانون دارند و حجاب دارند (چه مرد و چه زن) ولی اصول عفت را رعایت نمی‌کنند. بنابراین تاکید ما باید بر عفت باشد.

سردار احمدرضا رادان جانشین فرمانده نیروی انتظامی درباره اولویت‌ امنیت اخلاقی در سال ۹۳  گفت: ما بر روی وجود گشت ارشاد و گشت‌های تامین امنیت اخلاقی با هیچ کس بحثی نداریم و هیچ جای بحثی در مورد وجود یا عدم وجود گشت امنیت اخلاقی وجود ندارد. البته برای اجرای هرچه بهتر و موثرتر گشت‌های امنیت اخلاقی آماده دریافت نظرات و روش‌های جدید هستیم.

اقتصادی که مقاوم نیست

مولای متقیان حضرت علی (ع) فرموده اند: «فقر ریشه فساد است». تکدی گری و همچنین سرقت های خرد یا به اصطلاح دله دزدی و دست فروشی عمده ترین فعالیت هایی هستند که به دنبال فقر، مشکلات اقتصادی و افزایش تورم در جامعه بروز پیدا می کنند. مطالعات پژوهشگران اجتماعی نشان می‌دهد که انجام برخی از این مسائل از جمله تکدی‌گری و دست فروشی در جامعه ما به یک فرهنگ تبدیل شده است و به اشکال مختلف و اسم‌های گوناگون نمود پیدا کرده است در حالی که اگر به عمق این مسئله نگاه کنیم بخشی از جامعه تمایلات روحی و روانی به این کار دارند و همواره با عبارات مختلفی مانند «یک مو از خرس کندن غنیمت است» این موضوع را توجیه می‌کنند.

دولت گذشته با انجام برنامه‌هایی مانند هدفمند کردن یارانه‌ها و متأسفانه دولت کنونی با ارائه سبد کالا، خصلت روانی تکدی‌گری را افزایش داده‌اند. در حالی که بهتر بود به جای واریز یارانه نقدی، که هر ماه مردم را وادار به دراز کردن دستشان می‌کند، این هزینه‌ها را بر‌ای «صندوق توسعه محلی» به کار می‌گرفتند.

این در حالی است که وقتی تولید در جامعه رو به تعطیلی می‌رود بدیهی است که این گونه معضلات نیز بروز پیدا کرده و روند صعودی به خود می گیرد. کمااینکه در فرمایشات مقام معظم رهبری بحث اقتصاد مقاومتی، افزایش در تولید، خودکفایی و استقلال بارها و بارها عنوان شده است. هرچند که طی سال های گذشته مسئولان نیروی انتظامی درباره جمع آوری متکدیان و دست فروشان خیابانی وعده هایی دادند و هرازچندگاهی با اعلام آمار و ارقامی سعی در ارائه گزارشی از فعالیت های خود داشتند اما واقعیت این است که در مقابل این مسائل کلان و کارهای اساسی که دولت می‌تواند انجام دهد (افزایش تولید در حوزه‌های صنعتی، علمی، کشاورزی و...)، کارهایی مانند جمع آوری متکدیان و دست فروشان از سطح شهر خنده دار است و امکان ندارد که طرح موفقی باشد. جامعه شناسان بار‌ها و بار‌ها این مسئله را اعلام کرده اند که تکدی‌گری مسئله‌ای ساختارمند است و اینگونه اقدامات تنها جنبه تسکین موقت دارد.

برچسب‌ها

اخبار مرتبط

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 3 =