زنان، پاسدارانی استوار در حماسه خرمشهر

تنها مردان نبودند که برای دفاع همه جانبه در برابر هجوم دشمن، صف‌آرایی کردند. بلکه حضور چشمگیر زنان و دختران نیز در صفوف مستحکم مدافعین، بسیار قابل توجه بود.

به گزارش تهران نیوز ، به نقل از زنان خبر؛ تصرف سهل و بی‌دردسر خرمشهر را به عنوان اولین گام در دستور برنامه‌های خود داشتند. شرایط سیاسی حاکم بر منطقه و عدم انسجام نیروهای مسلح ایران، متأثر از انقلاب نوپای اسلامی، اشغال خرمشهر را برای آنان بسیار آسان جلوه می‌داد. برای همین، نیرویی به استعداد تنها یک گردان مأمور اشغال خرمشهر شد. اما خرمشهر با دست‌های خالی و تنها با تکیه بر اراده‌های پولادین جمعی معدود، ۳۴ روز مقاومت کرد و در پایان نه با یک گردان، بلکه با هجوم یک لشکر به اسارت درآمد.

همین وقفه بود که فرماندهان عراقی را در ادامه گام‌های بعدی دچار تردید نمود. این تردید آنگاه جدی‌تر شد که دریافتند تمام این کابوس ۳۴ روزه را گروه معدودی زن و مرد رقم زده‌اند که قریب به اتفاق آنان غیر نظامی بوده و کمترین آشنایی با کاربرد سلاح‌های سبک نیز نداشته‌اند.

 اینکه در آن روزها در خرمشهر چه گذشت و کوچه پس‌کوچه‌های شهر شاهد خلق چه صحنه‌هایی بود، متأسفانه آن‌گونه که باید منعکس نشده است. شاید هم درخشش تاریخی سوم خرداد و حماسه‌ آزادسازی خرمشهر باعث شده است تا مقاومت اسطوره‌ای این شهر در آغازین روزهای دفاع مقدس کمتر مورد توجه قرار گیرد.
آنکه تحرکات نظامی عراق در مرز شلمچه از مدتی پیش از آغاز رسمی جنگ مشهود بود و این تحرکات در مواردی به درگیری محدود میان پاسگاههای مرزی دو کشور انجامیده بود، اما کمتر کسی انتظار هجوم گسترده ارتش عراق را به خرمشهر داشت. انفجار گلوله‌های توپ و خمپاره در کوچه‌ها، خیابآن‌ها و میادین شهر در سی و یکم شهریور ۱۳۵۹ گرچه باعث رعب و وحشت ساکنین شهر شد اما بسیاری از مردم آن را یک درگیری موقت قلمداد کرده و گمان می‌بردند که طی مدت کوتاهی، شرایط عادی به منطقه باز می‌گردد. اما بعد از چند روز و تشدید قابل توجه درگیری‌ها و اوج گرفتن میزان تلفات جانی، تلخی جنگ در کام همه نشست و مهاجرت آغاز شد. بسیاری از مردم سراسیمه و با به‌جای گذاردن مال و اموال خود، با هر وسیله ممکن، خرمشهر را به مقصد شهرها و روستاهای اطراف ترک کردند.
اما گروهی نیز ماندند تا مانع از سقوط شهر گردند. در اینجا تنها مردان نبودند که برای دفاع همه جانبه در برابر هجوم دشمن، صف‌آرایی کردند. بلکه حضور چشمگیر زنان و دختران نیز در صفوف مستحکم مدافعین، بسیار قابل توجه بود. متأسفانه به دلیل شرایط بحرانی و غیر قابل پیش‌بینی آن مقطع و نیز به دلیل عدم سازماندهی مشخص در برآورد و ارسال نیرو آمار دقیقی از تعداد زنان حاضر در صحنه نبرد در دست نیست. اما از میان روز نوشت‌ها و همچنین لابه‌لای خاطرات به چاپ رسیده می‌توان نام ده‌ها زنی را یافت که در آن روزها خالق صحنه‌هایی بزرگ شدند.
مسأله حضور زنان در خطوط مقدم نبرد. یک مسئله مسبوق است. برای نمونه تاریخ جنگ‌های جهانی اول و دوم پر است از صحنه‌هایی که در آن‌ها زنان، دوشادوش مردان در نبرد شرکت کرده و تلخی جراحت و اسارت را به جان خریده‌اند و بسیاری نیز جان خود را از دست داده‌اند. اما هر نگاه منصفآن‌های تأیید می‌کند که شرکت جستن یک دختر یا زن مسلمان در رویارویی مستقیم با دشمنی که به‌هیچ پیمان انسانی و بین‌المللی پایبند نیست تا چه اندازه دشوار است و همین نکته او را از موارد مشابه خود در جنگ‌های دیگر متمایز می‌کند.
برای زنانی که پایبند اعتقادات دینی نیستند و اساساً دغدغه مذهبی ندارند، حضور در میدان امر ساده‌ای است. آن‌ها با پیوستن به مردان، همچون آنان لباس می‌پوشند. همچون آنان استراحت می‌کنند و همراه آنان در شادی‌ها حضور دارند و تحت تأثیر شرایط نبرد، آنچه برایشان رنگ می‌بازد، حفظ حریم جنسیت و زنانگی است. شواهد به‌خوبی نشان می‌دهد که در این گونه موارد، مفاسد اخلاقی چگونه محل بروز می‌یابد.
اما زن خرمشهری، یک زن مسلمان است. با همه ویژگی‌های خاص خود. گرچه اسلام مجوز جهاد در دفاع را برای زنان صادر نموده است. ولی نوع حضور آنان را نیز در میدان محدود کرده است. حفظ حجاب در هر شرایطی، رعایت کامل مسایل شرعی در مراوده با مردان، تفکیک محل استراحت و نظافت و... اکنون باید اعتراف کرد که حضور در چنین میدانی، بسیار دشوار است.
تاریخ مقاومت ۳۴ روزه خرمشهر مملو است از صحنه‌های حزن‌انگیز و در عین حال غرورآفرین وداع آخر مادران با فرزندان، زنان با شوهران و خواهران با برادران. مادر شهید شهناز حاجی شاه با صلابتی زینب‌گونه، عزیز کرده‌اش را به دست خود به خاک می‌سپارد و در گوشش زمزمه می‌کند که‌ای شهناز از تو می‌خواهم برای امام دعا کنی. خدیجه عابدی هنگامی که خبر شهادت همسر پاکباخته‌اش مهدی آلبوغبیش را می‌شنود در برابر دیدگان اطراف از مویه و جزع خودداری می‌کند تا مبادا گرد یأسی بر چهره‌ای بنشیند و زهرا حسینی وقتی پیکر پاره پاره برادرش علی را می‌یابد بر بالینش می‌نشیند و با روح بلند او از دردهای دلش می‌گوید.
نکته‌ای که به درک بهتر این حماسه‌ها و دریافت واقعی‌تر این ارزش‌ها کمک می‌کند، یادآوری این مسأله است که هیچ یک از این زنان علی‌رغم میل خود و در یک شرایط اضطراری در شهر نمانده‌اند. بلکه همه کسانی بوده‌اند که با انتخابی آگاهانه و حضوری داوطلبانه در شهر، پذیرای حوادث شده‌اند و اساساً خرمشهر تا آخرین روزهای مقاومت در محاصره کامل نبود. به عبارت دیگر هر یک از حاضران در شهر می‌توانست با گذشتن از پل رودخانه کارون خود را از معرکه به در ببرد. اما شیرزنان مقاومت هیچگاه حتی برای یک لحظه دچار تردید در ادامه راه نشدند.
مریم مجتهدزاده رئیس سازمان نشر آثار و ارزش های مشارکت زنان در دفاع مقدس در گفت و گو با زنان خبر با اشاره به نقش زنان در آزادسازی خرمشهر اظهار داشت:زنان و دختران جنوب و غرب کشور مخصوصا خرمشهر که نمونه عصمت و حیا، نمونه صلابت و شجاعت، هستند به اشکال مختلف سهم بزرگی در پیروزی غرور آفرین انقلاب و آزادسازی خرمشهر قهرمان به خود اختصاص دادند.
وی افزود: این سکوتی که سازمان‌های حقوق بشر در برابر جنایات عربستان در یمن دارند، همین سکوت را در هشت ساله دفاع مقدس در برابر جنایات و حملات رژیم بعث عراق علیه مردم بی‌دفاع ایران داشت، اختیار کرده بودند.
مجتهدزاده ادامه داد: امنیت و آرامش امروز ایران اسلامی مرهون رشادت‌ها و جانفشانی‌های جوانانی است که با دستان خالی جلوی گلوله‌های دشمنان سینه سپر کردند و نقش زنان در این واقعه برجسته و پررنگ بود، بطوری که زنان در خرمشهر بخشی از کار تدارکات، امدادرسانی، آذوقه سازی و حتی جنگ در خط مقدم را نیز عهده دار بودند.
رئیس سازمان نشر آثار و ارزش های مشارکت زنان در دفاع مقدس تصریح کرد:  در هشت سال جنگ تحمیلی خسارات مادی و معنوی بسیاری متحمل شدیم اما در همین سال‌ها میراث معنوی اتکا به خداوند و خودباوری را به دست آوردیم که ایران را به کشوری ابرقدرت در منطقه تبدیل کرده است.
اگر بپذیریم که زنها انسانساز هستند و اینکه اگر زنهای انسانساز از ملتها گرفته شوند، ملتها شکست خواهند خورد و منحط خواهند شد، بایستی هرچه سریعتر درباره وضعیت نگران ‌کننده‌ای که گریبانگیر زنان و بخصوص دختران این جامعه شده است فکری کرد. البته فراهم نمودن امکانات و ایجاد تسهیلات در امر تحصیل، اشتغال و... از موارد مهمی است که در بهبود شرایط مؤثر است. اما بی‌تردید تحول اساسی در حوزه مسایل نرم‌افزاری صورت خواهد گرفت و آن چیزی نیست جز توجیه تئوریک و نظری زنان نسبت به پیشینه فرهنگی و یادآوری ارزش‌های اسلامی یک زن مسلمان و صد البته ارائه الگوهای کارآمد که امید به حرکت و توانستن را در آن‌ها زنده کند.
سرزمینی که بیش از ۵ هزار زن جانباز دارد. برای یافتن الگو به کدام بی‌راهه می‌رود. در این کشور دختران و زنان حماسه‌هایی آفریده‌اند که برخی مردان نیز ظرفیت حتی شنیدن آن را ندارند. زنان مقاومت ۳۴ روزه می‌توانند نمونه‌ای باشند برای دختر و زن مسلمان ایرانی. نمونه عصمت و حیا، نمونه صلابت و شجاعت، نمونه عطوفت و مهر، نمونه تلاش و کاریدی و نمونه شکفتن همه استعدادهایی که خداوند در یک زن به ودیعه سپرده است. از دامان این چنین زنی است که مرد به معراج می‌رود .
  انتهای متن/*

برچسب‌ها

اخبار مرتبط

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 1 =