به گزارش خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس، دی هشت متشکل از 8 کشور اسلامی در حال توسعه یعنی ایران، ترکیه، پاکستان، بنگلادش، اندونزی، مالزی، مصر و نیجریه با نام اختصاری (D8) گروهی اقتصادی شامل 8 گروه کاری است.

این گروه در 15 ژوئن 1997 (25 خرداد 1376) به پیشنهاد نجم‌الدین اربکان رهبر حزب اسلام‌گرای رفاه و نخست وزیر وقت ترکیه با هدف تقویت همکاری‌های اقتصادی کشورهای عضو تشکیل شد.

در برهه‌ای از زمان که خاورمیانه دستخوش تحولات گسترده و حضور نیروهای مختلف بین‌المللی است نیاز به همگرایی منطقه‌ای در ابعاد مختلف به خصوص توسعه، اقتصاد و امنیت بیش از بیش احساس می‌شود.

با نگاهی با مجموعه ظرفیت‌های موجود در کشورهای دی هشت به عنوان 6 کشور مهم آسیا به علاوه 2 کشور آفریقایی مصر و نیجریه به ویژه در بعد جمعیتی می‌توان گفت که این گروه می‌تواند نقش مهمی در همگرایی منطقه‌ای و توسعه اعضای خود داشته باشد.

به این منظور، برگزاری اجلاس گروه دی 8 اتفاق مهمی بود، چرا که در این اجلاس درباره مسائل سیاسی، امنیتی و اقتصادی مذاکره شد. دیدارهای دو جانبه و چند جانبه اعضای این گروه و تبادل نظر در مورد مسائل مهم منطقه مانند سوریه، حملات رژیم اسرائیل به نوار غزه، تشکیل کمسیون مشترک همکاری‌های دائمی و تشکیل صندوق مشترک شاید از مهمترین مواردی بود که اعضا در خصوص آن به بحث پرداختند.

در این خصوص بهرام امیراحمدیان کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار سیاست خارجی فارس به بررسی فرصت‌ها و چالش‌های پیش‌روی این گروه می‌پردازد.

وی ‌معتقد است که نام اختصاری دی 8 به معنای کشورهای در حال توسعه است یعنی این 8 کشور نیاز به تکنولوژی دارند و صادر کننده مواد خام هستند.

استاد دانشگاه تهران افزود: اگر کشورهای اتحادیه جنوب شرقی آسیا (ASEAN) را در نظر بگیریم می‌بینیم که این کشورها تقریبا مکمل هم هستند و کمبودهای هم را می‌توانند جبران کنند، اما کشورهای گروه دی 8 نیازمند جهان بیرون از خود هستند و صرف کنار هم قرار گرفتن این کشورها برای توسعه کافی نیست.

امیراحمدیان با بیان اینکه دی 8 می‌تواند تشکیلات منسجمی داشته باشد تا این گروه را برای ارتباط با دیگر سازمان‌های همکاری منطقه‌ای هدایت کند، تصریح کرد: نباید از نظر دور داشت که در این گروه کشورهای قدرتمندی در کنار هم قرار گرفته‌اند که فرصت بسیار خوبی را برای همکاری و توسعه این کشورها ایجاد کرده است.

استاد دانشگاه و تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل در خصوص وضعیت کشورهای عضو این گروه گفت: مصر و نیجریه 2 کشور مهم آفریقایی هستند. مصر در شمال آفریقا جای دارد و در جهان اسلام بسیار تاثیر گذار است و دیگری در غرب آفریقا که تولید کننده نفت، هر چند که این کشور در داخل با مشکلات زیادی مواجه است،به علاوه مصر نیز هنوز به ثبات سیاسی نرسیده است. کشورهای ایران، پاکستان و بنگلادش در آسیای جنوبی و غربی قرار دارند، این 3 نیز مشکلات خود را دارند. ایران صادر کننده نفت است ولی بنگلادش و پاکستان نیاز به انرژی دارند و در عین حال پولی برای پرداخت هم ندارند.

وی افزود: پاکستان سال‌ها است که در مورد گاز ایران فعالیت می‌کند، ولی به دلیل نبود امکانات مالی هنوز این طرح عملی نشده است به علاوه به محض اینکه از گاز ایران برخوردار شود پولی هم برای پرداخت نقد ندارد، در این بین تنها ترکیه است که در حال حاضر شرایط بینابینی دارد و در ردیف کشورهای اندونزی و مالزی قرار می‌گیرد.

استاد دانشگاه و تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه محدوده کشورهای گروه دی 8  از شرق آسیا تا غرب آفریقا گسترده است تصریح کرد: این حوزه بیش از 300میلیون نفر جمعیت را شامل می‌شود و در صورتی که سیستم‌های حکومتی این کشورها در کنار هم قرار بگیرند می‌توانند در سیستم جهانی تاثیر گذار باشد.

کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به اساسنامه این گروه اظهار داشت: گروه دی 8 در سال 1997 با ابتکار نجم‌الدین اربکان نخست وزیر اسبق ترکیه تاسیس شد و در منشور آن نکاتی قید شد که در صورت عملی شدن آنها این گروه می‌تواند بر مشکلات داخلی خود فائق آید.

وی افزود: به عنوان مثال یکی از این اهداف «صلح به جای مناقشه است»، اما ما امروز شاهد هستیم که ایران و ترکیه بر سر سوریه و بیداری اسلامی دچار اختلاف هستند. «گفت‌وگو به جای رویارویی»، ایران می‌تواند با استفاده از این اصل با مصر وارد مذاکره شود، شاهد هستیم که هر چقدر ایران برای ایجاد ارتباط با مصر گام بر می‌دارد، از سوی مصر چراغ سبزی نشان داده نمی‌شود. «همکاری به جای استثمار»، همکاری خوب است به شرط اینکه همه از پتانسیل‌های هم بهره‌مند شویم. به نظرم باید اراده‌ای که این اهداف را عملی کند تقویت شود.

امیراحمدیان گفت: نکته اساسی این است که احمدی‌نژاد رئیس جمهوری ایران در نشست پاکستان پیشنهاد تشکیل کمیسیون مشترک همکاری‌های دائمی را داد، اما مشخص نشد که این کمیسیون کجا باید باشد و کدام کشور هزینه آن را بدون اینکه عایدی مستقیمی داشته باشد، پرداخت کند.

استاد دانشگاه و تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل با انتقاد از عدم حضور کارشناسان حوزه اقتصاد و توسعه و دوایر رسمی و غیر رسمی در اینگونه اجلاس‌ها گفت: عموما در کشورهای دی 8 پست‌ها را سیاسی تعریف می‌کنند و صرف حضور دیپلمات‌ها نمی‌توان راه‌های توسعه و همکاری بین کشورها را پیدا کرد.

وی عنوان کرد: باید روشنفکران و دانشمندان توسعه و اقتصاد بیایند و خط مشی تعریف کنند و بگویند چگونه باید این کشورها را به هم وصل کرد.

استاد دانشگاه و تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل با اشاره به این که پاکستان، ایران و ترکیه به هم متصل هستند و منطقه جغرافیایی بزرگی را تشکیل می‌دهند عنوان کرد: آیا این 3 کشور توانسته‌اند به هم نزدیک شده و همکاری داشته باشند؟ به نظر من این 8 کشور مسلمان باید پیش از هر چیز روی ساختارها کار کنند. باید کشورهای اسلامی به هم فکر کنند و برادری را به هم ثابت کنند.

نشست سران کشورهای عضو دی 8 با حضور احمدی نژاد رییس جمهوری اسلامی ایران ، آصف علی زرداری رییس جمهور پاکستان ، رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه ، محمود مکی معاون رییس جمهور مصر ، سوسیلو بامبانگ رییس جمهوری اندونزی، گودلاک جاناتان رییس جمهور نیجریه و معاون نخست وزیر مالزی و هیات عالی بنگلادش عصر امروز در کاخ ریاست جمهوری پاکستان هفته گذشته برگزار شد.

بیانیه اجلاس سران با 34 بند به تصویب رسید که از مهمترین محورهای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: تصویب منشور دی 8 برای نخستین بار پس از 15 سال، همکاری گروه دی 8 با گروه جی  20، مخالفت با هر نوع تحریم اقتصادی علیه کشورها، توسعه همکاری‌های علمی، تحقیقاتی، صنعتی و مهندسی بین کشورهای عضو، استفاده صلح آمیز از انرژی هسته‌ای به عنوان حق مسلم کشورهای عضو، گسترش همکاری‌های دی 8 با اکو، سارک، آ.سه.آن و اتحادیه عرب و موافقت نامه‌هایی در بخش گمرک، روادید و تعرفه‌های تجاری بین کشورهای عضو.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 7 =