غول تورم حریف یارانه‌ها شد / دهک‌های پایین بی‌نصیب از یارانه پنهان

افزایش رقم فعلی یارانه نقدی از مطالبات جدی اقتصادی مردم است و ناآشنایی با محل‌های درآمدی و عدم اخذ مالیات از گروه‌های پردرآمد و فرار مالیاتی عمده در کشور مانع اجرایی شدن این امر شده است.

به گزارش شبکه خبری تهران نیوز - سرویس اقتصادی، دو نوع یارانه در اقتصاد ایران وجود دارد؛ نوع اول یارانه نقدی است که چند سالی است به مبلغ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان به همه جمعیت ایران پرداخت می‌شود و نوع دیگر یارانه که عموم مردم از وجود آن بی‌اطلاع هستند یارانه پنهان است. یارانه پنهان یارانه‌ای است که از قیمت واقعی ارزان‌تر در اختیار مردم قرار می‌گیرد همچون کالاهای اساسی، برق، گاز و بنزین.

نسبت بهره‌ مندی دهک‌ها به یارانه‌ها

نسبت بهره‌مندی دهک‌ها به یارانه‌ها در مواردی همچون  دارو، سوخت، برق و کالاهای اساسی در دهک‌های بالای درآمدی از دهک‌های پایین درآمدی بسیار بیشتر است و میزان استفاده از یارانه‌های مستقیم و غیر مستقیم در دهک‌های بالای درآمدی کشور بیشتر است به این معنی که مثلاً هرکسی دارای خودرو و وسایل برقی بیشتری باشد میزان بهره‌مندی‌اش از یارانه پنهان حامل‌های انرژی بیشتر خواهد بود.

کل یارانه‌های پرداختی ۱۳۰۰ هزار میلیارد تومان است که ۷۳ هزار میلیارد تومان آن مجموع یارانه‌های نقدی است که هر ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود و حدود ۹۸۷ هزار میلیارد تومان آن مجموع یارانه‌های پنهان را تشکیل می‌دهد و یارانه‌ای که دولت به مناسبت‌های مختلف با عنوان فرا بودجه‌ای پرداخت می‌کند به میزان ۱۴۰ هزار میلیارد تومان و یارانه‌ای که در بودجه قید شده به میزان ۱۰۰ هزار میلیارد تومان است.

کاهش ارزش یارانه‌های نقدی

ارزش واقعی یارانه‌ای که اکنون پرداخت می‌شود به میزان حدود ۱۰ هزار تومان پنج سال پیش تنزل پیدا کرده است. این یارانه‌های نقدی در سال ۸۹ به میزان ۱۵.۲۵ درصد هزینه‌های خانوار را پوشش می‌داد و ارزش آن به‌دلیل تورم و کاهش ارزش پول ملی در سال ۹۸ به ۴.۳۵ درصد هزینه‌های خانوارهای شهری تنزل پیدا کرد که این میزان در شرایط فعلی با توجه به فاکتورهای یاد شده به کمتر از این درصد رسیده است.

این در حالی است که یارانه نقدی ۴۵ هزار تومانی هر روز در مقابل تورم با کاهش ارزش بیشتری مواجه می‌شود به‌گونه‌ای که هم‌اکنون این میزان از یارانه نقدی به عنوان پول خُرد در درآمدهای ماهانه خانوارها محسوب می‌شود.

همایون دارابی، کارشناس اقتصادی در ارتباط با یارانه‌ها به خبرنگار سرویس اقتصادی تهران نیوز گفت: در علم اقتصاد ابزاری وجود دارد به نام مالیات بر مجموع درآمدها که تقریبا همه کشورهایی که وضعیت اقتصادی مطلوبی دارند براساس مکانیزم مالیات بر مجموع درآمد خود را ساماندهی می‌کنند. به این صورت افراد در دهک‌های پایین آنقدر باید یارانه بگیرند تا از خط فقر بالا بیایند و اگر درآمد زیادی هم دارند بر اساس مجموع درآمدها و دارایی‌های خود مالیات پرداخت نماید.

لزوم اجرای لایحه مالیات بر مجموع درآمد در کشور

وی با بیان این‌که یارانه نقدی بدون مالیات بر مجموع درآمد سیاست توصیه شده‌ای نیست، اظهار کرد: پرداخت یارانه در مناطق مختلف متناسب با خط فقر و مجموع درآمدهای افراد باید متفاوت باشد. در ایران امکان اجرای مالیات بر مجموع درآمد با زیرساخت‌های فعلی وجود ندارد و به همین دلیل است لایحه مالیات بر مجموع درآمدها سه سال است در هیئت وزیران خاک می‌خورد.

این کارشناس اقتصادی با تصریح بر این‌که اگر لایحه مالیات بر مجموع درآمد در کشور اجرایی نشود نمی‌توان به صورت صحیحی از مردم مالیات گرفت، افزود: یارانه متناسب با وضعیت افراد باید پرداخت شود به‌گونه‌ای باشد که هیچ‌کس زیر خط فقر نباشد و متناسب با مجموع درآمد افراد پرداخت شود.

وی در بررسی امکان‌پذیر بودن پرداخت این نوع یارانه‌ها بیان داشت: در کشور ما هم منابع درآمدی این نوع یارانه‌ها وجود دارد و هم مکانیزم‌های شناخت درآمد افراد اما همت و دغدغه‌ای در این دولت برای اجرای این امور وجود نداشت و امیدواریم در دولت بعدی هرکس که وعده افزایش یارانه‌های نقدی را می‌دهد یک مکمل داشته باشد تا افراد براساس مالیات بر مجموع درآمد بالای خط فقر قرار بگیرند.

دارابی خاطرنشان کرد: برای محاسبه یارانه پنهان نیاز است اعداد و ارقام در شاخصه‌های مختلف سنجیده شود و آنچه در قانون بودجه ۱۴۰۰ در عنوان یارانه‌ها صریح و عدد و رقم واقعی پول نقد است چیزی حدود ۳۳۴ هزار میلیارد تومان است. از سویی برای پرداخت یارانه از محل حامل‌های انرژی درآمدی دریافت می‌شود که ۸۰  هزار میلیارد تومان از این درآمد به شرکت‌ها برمی‌گردد، ۱۷۷ هزار میلیارد تومان به‌عنوان هدفمندی یارانه‌ها پرداخت می‌شود و ۴۴ هزار میلیارد تومان از این مبلغ کمک به تولید و ۳۳ هزار میلیارد تومان نیز این این مبلغ به بودجه عمومی کمک می‌شود.

وی با اشاره به این‌که در سال ۱۴۰۰ نزدیک به ۱۷۷ هزار میلیارد تومان برای هدفمندی یارانه‌های منابع در نظر گرفته شده از محل فروش حامل‌های انرژی و صادرات فرآورده‌ها است، گفت: در حال حاضر ۱۱۰ هزارمیلیارد تومان از این مبلغ صرف پرداخت یارنه نقدی در قالب یارانه نقدی، معیشتی و یارانه متعلق به دهک‌های پایین می‌شود و مابقی این منابع حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان به‌صورت موردی پرداخت می‌شود و اگر بخواهیم یارانه‌ها را افزایش بدهیم بدون اینکه حتی قیمت‌ها را افزایش دهیم با باز آرایی ۱۷۷ هزار میلیارد تومان که در قانون بودجه امسال وجود دارد می‌توان رقم یارانه‌ها را بدون اینکه قیمت‌ها افزایش یابد افزایش داد.

به گزارش تهران نیوز، هرچند افزایش رقم فعلی یارانه نقدی از مطالبات جدی اقتصادی مردم است و نباید به دستاویزی برای تبلیغات انتخاباتی تبدیل شود اما ناآشنایی با محل‌های درآمدی و عدم اخذ مالیات از گروه‌های پردرآمد و فرار مالیاتی عمده در کشور ما مانع اجرایی شدن این سازوکارهای اقتصادی شده است.

انتهای پیام/*

کد خبر 670259

برچسب‌ها

اخبار مرتبط

تبلیغات

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 10 =